Kafe Açarken Şahıs Şirketi mi Limited Şirket mi Kurmalı

Kafe açacak girişimcilerin en erken verdiği kararlardan biri şirket türüdür ve çoğu zaman yanlış soruyla verilir. Yaygın soru "hangisinde daha az vergi öderim" biçimindedir; oysa asıl belirleyici olan sorumluluk, ortaklık ve büyüme planıdır. Bu yazıda iki yapıyı sekiz başlıkta karşılaştırıyoruz. Açılış sürecinin tamamı için kafe açma rehberimize bakabilirsiniz.

İki yapının karşılaştırması

Sorumluluk farkı — en kritik başlık

Şahıs işletmesinde işletme ile kişi arasında hukuki bir ayrım yoktur. Tedarikçiye olan borç, kira borcu veya bir tazminat doğrudan sizi bağlar; eviniz ve aracınız takibe konu olabilir.

Limited şirkette ortakların sorumluluğu kural olarak taahhüt ettikleri sermaye payıyla sınırlıdır. Ancak bu sınırlamanın önemli bir istisnası vardır.

Vergilendirme tarafı

Şahıs işletmesi artan oranlı gelir vergisine tabidir; kazanç yükseldikçe uygulanan oran da yükselir. Limited şirket ise sabit oranlı kurumlar vergisine tabidir, ayrıca kâr dağıtımı yapıldığında ortak düzeyinde ek bir vergileme doğar.

Bu yapı, belirli bir kazanç seviyesinden sonra limited şirketi avantajlı hâle getirir. Kırılma noktası her yıl değişen vergi dilimlerine ve kâr dağıtım tercihinize bağlıdır; bu nedenle genel bir rakam vermek yerine kendi ciro tahmininizle mali müşavirinize hesaplatmanız doğru olur.

Ortaklık varsa karar nettir

İki veya daha fazla kişi işin içindeyse limited şirket neredeyse her zaman doğru tercihtir. Nedeni vergi değil, yazılı kurallardır.

• Pay oranları resmî olarak belirlenir.
• Kâr dağıtımının nasıl yapılacağı ana sözleşmeye yazılır.
• Ortaklardan biri çıkmak isterse pay devri usulü bellidir.
• Karar alma yetkisi ve müdür ataması netleşir.
• Ortaklardan birinin vefatı hâlinde miras süreci tanımlıdır.

Kuruluş süreci

Her iki yapıda da işyeri açma ruhsatı ayrıca alınır ve şirket türü ruhsat sürecini değiştirmez. Ruhsat için istenen belgeleri gerekli belgeler yazımızda listeledik.

Sık karşılaşılan yanlış bilgiler

İki yanlış bilgi daha yaygındır.

• "Limited şirket kurarsam hiç sorumlu olmam." Kamu borçlarında müdür sorumluluğu devam eder.
• "Şahıs işletmesinde defter tutmaya gerek yok." Kayıt yükümlülüğü her hâlükârda vardır; yalnızca kapsamı farklıdır.

Vergi ve belge yükümlülükleri şirket türünden bağımsızdır

Hangi yapıyı seçerseniz seçin, kafe işletmeciliğinin şu yükümlülükleri aynı kalır.

• Yeni nesil yazarkasa kullanımı ve belge düzeni
• Katma değer vergisi beyanı ve ödeme takvimi
• Personelin sigorta bildirimleri
• Hijyen eğitimi ve gıda mevzuatı yükümlülükleri
• Fiyat listesi bulundurma zorunluluğu

Beyan takvimi ve oranlar için kafe vergi rehberi, belge düzeni için e-fatura ve yeni nesil ÖKC yazılarımıza bakabilirsiniz.

Karar kontrol listesi

• İşletmede ortak olacak mı, netleştirdim.
• İlk üç yıl için ciro tahminimi çıkardım.
• Şube açma veya devretme ihtimalimi değerlendirdim.
• Sorumluluk farkını ve kamu borcu istisnasını anladım.
• Limited kuracaksam asgari sermayeyi planladım.
• Mali müşavirimle kendi rakamlarım üzerinden karşılaştırma yaptım.
• Şirket türünden bağımsız yükümlülükleri listeledim.
• Destek beklentisini karar gerekçesi yapmadım.

Resmî kaynaklar

Şirket türleri, asgari sermaye ve tescil işlemleri için Ticaret Bakanlığı, vergi yükümlülükleri için Gelir İdaresi Başkanlığı, kanun metinleri için Mevzuat Bilgi Sistemi kaynaklarına başvurun. Vergi oranları ve hadler her yıl güncellendiği için kararınızı güncel tebliğler ve mali müşavir görüşü ile birlikte verin.