Kafe Devri ve İşyeri Ruhsat Devri — Devralan ve Devreden İçin 2026 Adım Adım Rehberi
- Ruhsat devri, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik md. 8'e dayanır; faaliyet konusu, alan ve adres aynı kalırsa ruhsat devralan adına yenilenir.
- Devren satılık kafe tek işlem değildir; işletme devri, ruhsatın yenilenmesi ve kira devri üç ayrı işlemdir.
- 4857 sayılı İş Kanunu md. 6 uyarınca iş sözleşmeleri tüm hak ve borçlarıyla devralana geçer; devredenin devir öncesi borçlardan sorumluluğu iki yılla sınırlıdır.
- 5510 sayılı Kanun md. 89'a göre işyeri aktif veya pasifi ile devralınırsa eski işverenin prim borçlarından yeni işveren de müteselsilen sorumludur.
- Devralan devri takip eden 10 gün içinde SGK'ya işyeri bildirgesi verir; devreden işi bırakmayı VUK md. 168 uyarınca bir ay içinde vergi dairesine bildirir.
- İşletme kayıt belgesi ve açık alkollü içki satış belgesi devrolmaz; kayıt belgesi için en geç üç ay içinde yeniden başvurulur.
Devren satılık bir kafe ilanına bakıp “hazır işletme, yarın açar çalışırım” demek girişimcilerin en pahalı hatalarından biri. Devirde yalnızca masa, sandalye ve kahve makinesi el değiştirmez; çalışanların kıdemi, eski işletmecinin SGK prim borcu, kiranın kalan süresi ve ruhsat dosyasının hali de sizin masanıza gelir. Bu rehber işin iki tarafını ele alıyor; devralan neyi kontrol etmeli ve hangi borcu üstlenir, devreden nasıl temiz çıkış yapar.
Devren satılık kafede gerçekte ne devredilir
Sahada “devir” denilen işlem hukuken üçe ayrılır; birini atlamak, ödenen paranın karşılığını alamamak demektir.
- İşletmenin devri — Demirbaş, dekorasyon, stok, marka ve müşteri ilişkileri devredilir. Aktif ve pasifleriyle devralınırsa Türk Borçlar Kanunu md. 202 gereği devralan borçlardan sorumlu olur.
- Ruhsatın yenilenmesi — Ruhsat el değiştirmez; yetkili idare dosyayı esas alıp yeni işletmeci adına ruhsatı yeniden düzenler.
- Kira sözleşmesinin devri — Türk Borçlar Kanunu md. 323'e göre kiracı, kiraya verenin yazılı rızası olmadan kira ilişkisini devredemez; işyeri kiralarında kiraya veren haklı sebep olmadıkça rızayı vermekten kaçınamaz, devreden kiracı en fazla iki yıl müteselsilen sorumlu kalır.
Ruhsat devri nasıl yapılır ve hangi belgeler gerekir
Yönetmeliğin “İşletmecinin değişmesi ve işyerinin nakli” başlıklı 8. maddesi net bir kural koyar: ruhsattaki faaliyet konusu, faaliyet alanı ve adres değişmemek kaydıyla devirde, devralanın başvurusu üzerine dosyadaki bilgi ve belgeler esas alınarak yeni işletmeci adına ruhsat tekrar düzenlenir. Üç unsurdan biri değişirse yeni ruhsat süreci başlar; içkisiz kafeyi bara çevirmek veya salonu büyütmek bu kapsamdadır.
İşyerinin fiziki durumu ya da dosyası mevzuata aykırıysa aykırılıklar giderilmeden ruhsat düzenlenemez; Yönetmelik en fazla altı aylık süre öngörür, sürede eksik tamamlanmazsa devir yapılamaz. Süreç için kafe açmak için gerekli belgeler ve işyeri ruhsatı adımları rehberine bakın.
Kafeniz umuma açık istirahat ve eğlence yeri kapsamındaysa ek katman vardır. Yetkili idare ruhsatı vermeden önce kolluk görüşünü alır; kolluk, işyerinin güvenlik açısından kontrol edilebilir konumda olup olmadığını değerlendirip görüşünü yedi gün içinde bildirir, başvurular bir ay içinde sonuçlandırılır. Tam metin mevzuat.gov.tr üzerindedir.
Belediyeye sunulacak çekirdek belgeler: başvuru ve beyan formu, noter onaylı devir sözleşmesi, eski ruhsatın aslı, kimlik, vergi levhası, devralan adına kira kontratı veya tapu, oda kayıt belgesi ve gerekiyorsa ustalık belgesi.
Devirde hangi belge devrolur ve süreler nedir
| Belge / kayıt | Devirde durumu | Süre ve dayanak |
|---|---|---|
| İşyeri açma ve çalışma ruhsatı | Devralan adına yenilenir | Devirle birlikte — Yönetmelik md. 8 |
| Kira sözleşmesi | Kiraya verenin yazılı rızası şart | Devir öncesi — TBK md. 323 |
| SGK işyeri dosyası | Devrolur, devralan bildirge verir | 10 gün — 5510 md. 11 |
| Vergi mükellefiyeti | Devrolmaz, kişiye bağlıdır | 1 ay — VUK md. 168 |
| İşletme kayıt belgesi | Geçerliliğini yitirir, yenilenir | En geç 3 ay içinde başvuru |
| Açık alkollü içki satış belgesi | Devrolmaz, yeni belge alınır | Alkol satışından önce |
| Yazarkasa (ÖKC) kaydı | Cihaz satılır, mükellef kaydı devrolmaz | Taraflar için 15 gün; kullanım dışı için 30 gün |
| Nargile belgesi, müzik izni, e-Fatura, POS | Devrolmaz, yeniden başvurulur | Faaliyete başlamadan önce |
Alkol satan işletmelerde bu satır kritik; belge işletmeciye bağlı olduğundan ruhsat yenilendikten sonra yeni belge alınır. Ücret için açık içki satış belgesi ücreti ve yenileme rehberine bakın.
Devralan hangi borçları üstlenir
Sözleşmeye “devir öncesi tüm borçlar devredene aittir” yazmak taraflar arasında geçerlidir, ancak kamu kurumlarına ve işçilere karşı işlemez.
Çalışan alacakları ve kıdem yükü
4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesine göre işyeri devredildiğinde iş sözleşmeleri bütün hak ve borçlarıyla devralana geçer; devralan, hizmet süresine bağlı haklarda işçinin devreden yanında işe başladığı tarihi esas almak zorundadır. Devirden önce doğmuş borçlardan iki taraf birlikte sorumludur, devredenin sorumluluğu iki yılla sınırlıdır. Kanun metni mevzuat.gov.tr üzerindedir.
Örnek senaryo
Merve tanınan bir kafeyi devren alıyor; barista beş yıldır, iki servis elemanı iki yıldır işletmede. Sözleşmeye “geçmiş işçilik alacakları devredene aittir” maddesi ekleniyor. Dokuz ay sonra baristayla yollar ayrıldığında kıdem tazminatı beş yıl üzerinden hesaplanıyor. Brüt ücreti 30.000 TL varsayalım; her tam yıl için 30 günlük brüt ücret esas alındığından tazminat kıdem tavanı sınırında kabaca 150.000 TL. Bu madde Merve'nin rücu hakkını korur ama işçinin doğrudan ona dava açmasını engellemez. Devirden önce SGK hizmet dökümleri istenseydi bu yük devir bedelinden düşülebilirdi.
SGK prim borçları
5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi açıktır. Sigortalı çalıştırılan işyeri aktif veya pasifi ile birlikte devralınır ya da intikal ederse, eski işverenin Kurum'a olan prim, gecikme cezası ve zammı borçlarından yeni işveren de müştereken ve müteselsilen sorumludur; aykırı sözleşme hükümleri Kurum'a karşı geçersizdir.
Vergi, kira ve abonelik borçları
Şahıs işletmesinde vergi mükellefiyeti kişiye bağlıdır, devredenin gelir vergisi borcu kendiliğinden geçmez. İşletmeyi aktif ve pasifleriyle devralırsanız Türk Borçlar Kanunu md. 202 uyarınca işletmedeki borçlardan sorumlu olursunuz; önceki borçlu iki yıl daha müteselsil kalır ve bu süre, devralan bildirim veya ilanı yapmadıkça hiç işlemeye başlamaz. Şirket ya da limited şirket pay devrinde 6183 sayılı Kanun devreye girer; md. 35 devreden ve devralanı devir öncesi kamu alacaklarından müteselsilen sorumlu tutar, md. 36 devirde yeni tüzel kişinin eskisinin yerine geçtiğini düzenler.
Kira borcu devreden kiracıya aittir ama mal sahibi genellikle birikmiş kira ve aidatın kapatılmasını devir şartı yapar; depozitonun kime kalacağı yazılı netleşmelidir. Elektrik, su ve doğalgazda kesinti sayaç üzerinden yaşandığı için aboneliği devralmak yerine devredenin son endeksle kapatması güvenlidir.
Devreden nasıl temiz çıkış yapar
Devredenin işi anahtarı teslim etmekle bitmez; kapatılmayan mükellefiyet aylar sonra ceza olarak döner. Personel devralanla devam edecekse sözleşmeler devirle geçer, çıkış verilmez; devam etmeyecekse sözleşme usulüne uygun sona erdirilir ve kıdem, ihbar, izin ücretleri ödenir. Devir tek başına haklı fesih sebebi değildir. İşi bırakma bildirimi bir ay içinde yapılır, aksi halde ikinci derece usulsüzlük cezası uygulanır. Mali hafıza raporu ve levha ile ÖKC kaydını 15 gün içinde sildirin. Son olarak devri alacaklılara bildirin veya ilan edin; TBK md. 202'deki iki yıllık sorumluluk süresi ancak bundan sonra işlemeye başlar.
Devir bedeli neye göre belirlenir ve hava parası ne durumda
Devir bedelinin içinde demirbaş ve ekipman, yerinde kalan dekorasyon ve tesisat, stok, en soyut kalem olan konum ve şerefiye yani hava parası ve yazılmadıkça devredende kalan marka varlıkları bulunur.
Hava parası (peştemallık, şerefiye) mevzuatta tanımlanmış bir kavram değildir; taraflar arasında serbestçe kararlaştırılır ve yazılı belgelendiği ölçüde geçerlidir. Vergi Usul Kanunu'nun 282. maddesi peştemallıkların mukayyet değerle değerlendiğini, 326. maddesi bu bedelin beş yıl içinde eşit miktarlarda itfa edileceğini düzenler. Bedeli belgesiz ödemek devralanın amortisman hakkını kaybettirir; kalemleri sözleşmede ayrı gösterin.
Menü, cari kayıt ve adisyon verileri nasıl devredilir
Devirde en çok atlanan kalem veridir. Fiyatlar ve müşteri kayıtları bir yazılımın içindeyse ve devir gününde o hesaba erişim sağlanmazsa devralan işletmeyi sıfırdan kurar. Sözleşmeye ürün ve fiyat listesini, masa düzeni ile QR menü bağlantılarını, cari hesapları (müşteri ve tedarikçi bakiyeleri, veresiye kayıtları, devir günündeki açık bakiye tutanağı), Z rapor arşivini ve panel yönetici hesabını adıyla yazın. Abonelik devredenin adına kayıtlıysa hesabın devri veya verinin dışa aktarımı devir gününde çözülmelidir; nasıl taşınacağını adisyon programı değiştirme ve veri taşıma rehberi anlatıyor.
Devralan ve devreden için kontrol listesi
Devir kapanınca sıra rutin işletmeciliğe geçer; o aşamada kafe işletmesinin tüm yasal yükümlülükleri rehberini takviminize alın.
Devralan için
- Ruhsatın aslı görüldü, dosyası incelendi; faaliyet konusu ve adres uyuyor, encümen cezası ve mühürleme kaydı yok.
- Mal sahibinin kira devrine yazılı rızası alındı; kalan süre ve artış maddesi okundu.
- Vergi dairesi, SGK, elektrik ve su için borcu yoktur belgeleri toplandı.
- SGK hizmet dökümleriyle kıdem yükü hesaplandı, devir bedelinden düşüldü.
- Z raporları, POS ekstreleri ve KDV beyannameleriyle gerçek ciro doğrulandı; Z raporu ve gün sonu kapanış rehberi yol gösterir.
- Demirbaş listesi faturalarla eşleşti; leasing, rehin ve haciz kaydı sorgulandı.
- Menü, cari kayıt ve panel erişimleri sözleşmede yazıldı.
- 10 gün içinde SGK bildirgesi verildi; işletme kayıt ve alkol belgesi başvuruldu.
Devreden için
- Devir sözleşmesi noterde düzenlendi, devredilen unsurlar kalem kalem yazıldı.
- Personel tarafı çözüldü; devrolacaklar bildirildi, ayrılacaklara ödeme yapıldı.
- İşi bırakma bildirimi bir ay içinde vergi dairesine yapıldı.
- ÖKC kaydı 15 günde sildirildi; e-Fatura, POS ve abonelikler kapatıldı.
- Devir alacaklılara bildirildi veya ilan edildi; arşiv korunuyor, eski ruhsat aslı teslim edildi.
Devraldığınız kafede ilk iş, menüyü ve masaları düzgün bir sisteme kurmak. Kafe360 ile QR menünüzü ücretsiz pakette 0 TL ile açabilirsiniz.
30 Gün Ücretsiz DeneyinSıkça Sorulan Sorular
Kafe devrinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı devredilir mi?
Kafeyi devralan, eski işletmecinin işçi alacaklarından sorumlu olur mu?
Devralan eski işletmecinin SGK prim borcunu ödemek zorunda mı?
Devren aldığım kafenin vergi borcu bana geçer mi?
Ruhsat devri ne kadar sürer ve harcı ne kadar?
Devirde vergi dairesine ve SGK'ya hangi bildirimler kaç günde yapılır?
Kafe mi açıyorsunuz? Kalem kalem maliyet hesaplayıcı ve 1000'den fazla isim önerisiyle yola hazır başlayın.