Kafe ve Restoranda Yangın Tüpü Zorunluluğu — Kaç Adet ve Hangi Aralıkla
- Yangın tüpü sayısı metrekareye göre belirlenir: düşük tehlike sınıfında her 500 metrekare, orta ve yüksek tehlike sınıfında her 250 metrekare için 1 adet 6 kilogramlık tüp.
- Mutfağı ve ocağı bulunan kafe ile restoran pratikte orta tehlike sınıfında değerlendirilir; ölçü 250 metrekaredir.
- Bakım takvimi altı ayda bir kontrol, yılda bir genel bakım ve dört yıl sonunda toz değişimidir. Yaygın bilinen iki yılda bir dolum bilgisi yönetmelikten gelmez.
- Tüpe ulaşma mesafesi en fazla 25 metre, asma halkasının zeminden yüksekliği yaklaşık 90 santimetredir.
- Tüpler TS 862-EN 3 belgeli olmalı, bakımı dolum ve servis yeterlilik belgesi olan firma yapmalıdır.
- Yönetmelik doğrudan para cezası öngörmez; yaptırım ruhsat, iş sağlığı ve güvenliği mevzuatı ile sigorta tarafından gelir.
Yangın tüpü, denetimde en hızlı bakılan ve en kolay eksik bulunan kalemdir. Duvarda tüp asılı olması tek başına yeterli değildir; sayısı metrekareye uygun mu, etiketindeki bakım tarihi geçmiş mi, önü kapalı mı, bunların hepsi ayrı ayrı sorulur. Üstelik bu konuda internette dolaşan bilgilerin önemli bir kısmı yönetmelik metniyle örtüşmüyor. Aşağıda ölçüleri doğrudan yönetmeliğin kendisinden aktardık.
Kaç adet yangın tüpü gerekir
Ölçü Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik'in 99. maddesinde yazılıdır. Maddenin ikinci fıkrası, düşük tehlike sınıfında her 500 metrekare, orta tehlike ve yüksek tehlike sınıfında her 250 metrekare yapı inşaat alanı için 1 adet olmak üzere uygun tipte 6 kilogramlık yangın söndürme tüpü bulundurulmasını şart koşar.
| Tehlike sınıfı | Kaç metrekarede 1 tüp | Tipik örnek |
|---|---|---|
| Düşük tehlike | 500 m² | Ocak ve fritöz bulunmayan, yalnız paket ürün satan küçük büfe |
| Orta tehlike | 250 m² | Mutfaklı kafe, restoran, pastane, lokanta |
| Yüksek tehlike | 250 m² | Yoğun yağ ve alev kullanılan ocakbaşı ve benzeri mutfaklar |
Kafe hangi tehlike sınıfına girer
Yönetmelik tehlike sınıflarını yangın yükü ve yanabilirlik üzerinden tanımlar. Orta tehlikeli yerler, orta derecede yangın yüküne ve yanabilirliğe sahip yanıcı malzemelerin bulunduğu yerlerdir. Ocak, fritöz, tüp gaz, davlumbaz yağı ve ahşap mobilyanın bir arada olduğu bir kafe mutfağı bu tanımın içine girer. Bu nedenle ocaklı bir işletmede ölçüyü 500 değil 250 metrekare kabul etmek doğru yaklaşımdır.
Yönetmelik lokantayı kamuya açık bina tanımı içinde sayar. Kamuya açık binalarda tahliye yollarının açık tutulması ve işaretlenmesi ayrıca önem kazanır; müşteri mekânı tanımıyor, çıkışı işaretten buluyor.
Nereye, nasıl yerleştirilir
- Tüpler dışarıya doğru, geçiş boşluklarının yakınına ve dengeli dağıtılarak yerleştirilir.
- Görülebilecek şekilde işaretlenir; her durumda kolayca girilebilir yerlerde bulunur.
- Herhangi bir noktadan tüpe ulaşma mesafesi en fazla 25 metredir.
- Duvar montajında asma halkasının zeminden yüksekliği yaklaşık 90 santimetreyi aşmaz.
- Otopark, depo ve tesisat dairesi gibi yerlerde ayrıca tekerlekli tip söndürme tüpü bulundurulması mecburidir.
Örnek senaryo
Yüz seksen metrekare salon, kırk metrekare mutfak ve otuz metrekare deposu olan bir restoran, toplam iki yüz elli metrekarenin üzerinde yapı inşaat alanına sahiptir. İşletmeci salonu esas alıp iki tüp yeterli sanıyor ve ikisini de kasanın arkasına, birbirinin yanına asıyor. Denetimde iki ayrı eksik yazılıyor: alan hesabı depo ve mutfağı içermediği için sayı yetersiz, tüpler tek noktada toplandığı için mutfağın en uzak köşesinden ulaşma mesafesi yirmi beş metreyi aşıyor. Aynı iki tüp doğru noktalara dağıtılsaydı ikinci eksik hiç doğmayacaktı.
Bakım takvimi — en çok yanlış bilinen konu
Yönetmeliğin 99. maddesinin yedinci fıkrası bakım aralıklarını net biçimde sayar: söndürme tüplerinin altı ayda bir kontrol edilmesi, yıllık genel bakımlarının yapılması, standartlara uygun toz kullanılması ve dört yıl sonunda tozunun değiştirilmesi şarttır.
| İşlem | Aralık | Kim yapar |
|---|---|---|
| Gözle kontrol | 6 ayda bir | İşletme veya servis firması |
| Yıllık genel bakım | Yılda bir | Yeterlilik belgeli servis firması |
| Toz değişimi | 4 yılda bir | Yeterlilik belgeli servis firması |
Hangi tip tüp, hangi standart
Yangın sınıfına göre tüp tipi değişir. Kağıt, ahşap ve tekstil gibi katı yanıcıların bulunduğu A sınıfı yangınlarda çok maksatlı kuru kimyevi tozlu veya sulu; yağ ve akaryakıt gibi sıvıların bulunduğu B sınıfı yangınlarda kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü; elektrikli tesisatın bulunduğu C sınıfı yangınlarda kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli tüp bulundurulur. Bir kafe mutfağında A ve B sınıfı birlikte bulunduğu için çok maksatlı kuru kimyevi tozlu tüp yaygın tercihtir.
Belge tarafında taşınabilir tüplerin TS 862-EN 3, arabalı söndürücülerin TS 11749-EN 1866 kalite belgeli olması şarttır. Yönetmelik ayrıca bina için konulacak tüplerin cinsi, miktarı ve yerlerinin belirlenmesinde gerekirse mahalli itfaiye teşkilatının görüşünün alınabileceğini söyler; tereddütte kalınan noktada en güvenli yol budur.
Ceza tarafı gerçekte nasıl işliyor
Yangın yönetmeliği metninde doğrudan idari para cezası yer almaz. Bu, eksikliğin sonuçsuz kaldığı anlamına gelmez; yaptırım üç ayrı kanaldan gelir.
- Ruhsat kanalı. İşyeri açma ve çalışma ruhsatı için istenen itfaiye raporu alınamaz; mevcut işletmede eksik tespit edilirse süre verilir ve giderilmezse ruhsat sorgulanır.
- İş sağlığı ve güvenliği kanalı. Acil durum planı, yangınla mücadele ve tahliye yükümlülükleri ayrı bir mevzuatta düzenlenir ve idari para cezası buradan uygulanır. Ayrıntılar için iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri yazımıza bakabilirsiniz.
- Sigorta ve sorumluluk kanalı. Yangın çıkması hâlinde eksik veya bakımsız söndürme sistemi, poliçe kapsamında tazminatın eksilmesine yol açabilir; ayrıca işletmecinin hukuki ve cezai sorumluluğu doğar.
Denetimde yangın güvenliğiyle birlikte hangi başlıkların sorulduğunu zabıta denetimi kontrol listesi yazımızda topluca ele aldık. Ruhsat aşamasındaki belge sırası için işyeri ruhsatı adımları yazımız yol gösterir.
Yangın tüpü dışında sorulan güvenlik başlıkları
- Tahliye yollarının açık, engelsiz ve işaretli olması
- Acil çıkış kapısının içeriden kolay açılabilmesi ve önünün kapatılmamış olması
- Davlumbaz ve baca yağ temizliğinin düzenli yapılması
- Tüp gaz kullanılıyorsa dedantör ve hortum tarihlerinin geçmemiş olması
- Elektrik panosunun önünün boş bırakılması ve pano içinde yanıcı malzeme bulunmaması
- Personelin tüpü nasıl kullanacağını biliyor olması
Açılış ve denetim öncesi kontrol listesi
- Yapı inşaat alanımı mutfak ve depo dahil hesapladım.
- Tehlike sınıfıma göre tüp sayısını 250 veya 500 metrekare ölçüsüyle belirledim.
- Tüpleri tek noktada toplamadım, ulaşma mesafesi 25 metreyi aşmıyor.
- Asma halkası yüksekliğini yaklaşık 90 santimetreye ayarladım.
- Tüplerin TS 862-EN 3 belgeli olduğunu etiketten doğruladım.
- Servis firmasının dolum ve servis yeterlilik belgesini gördüm.
- Altı aylık kontrol ve yıllık bakım tarihlerini takvime işledim.
- Deposu veya tesisat dairesi olan bölümlere tekerlekli tip tüp koydum.
- Tahliye yolunu ve acil çıkışı boşalttım, işaretlemeyi tamamladım.
Mevzuat ve güncellik
Bu yazıdaki ölçüler Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik metnine dayanır. Yönetmelik dönem dönem değiştirilmektedir; uygulama öncesi Resmî Gazete üzerinden güncel metni kontrol etmenizi öneririz. Kafenizin tüm yıllık belge, vergi ve denetim takvimini tek sayfada görmek için kafe işletmesi yasal yükümlülükler rehberimize bakabilirsiniz.
Denetimde yangın tüpünün yanında ilk sorulan şey fiyat listesidir. Kafe360 ile menünüz ve fiyatlarınız QR menüde her zaman güncel kalır, masa hesapları ve gün sonu kapanışı tek panelden yürür. Ücretsiz QR menü paketiyle 0 TL'ye başlayabilirsiniz.
30 Gün Ücretsiz DeneyinSıkça Sorulan Sorular
Kafede kaç adet yangın tüpü bulundurmak zorunludur?
Yangın tüpü ne kadar sürede bir dolduruluyor?
Yangın tüpü nereye ve hangi yüksekliğe asılmalı?
Yangın tüpü olmamasının cezası nedir?
Yangın tüpünün hangi belgeye sahip olması gerekir?
Yangın güvenliğinden kim sorumludur, kiracı mı mal sahibi mi?
Kapsamlı Rehberimizi Okuyun
Kafe açmak isteyenler için adım adım rehber — iş planı, ruhsat işlemleri, maliyet hesaplama, ekipman, personel ve dijital altyapı.
Kafe Açma RehberiKafe mi açıyorsunuz? Kalem kalem maliyet hesaplayıcı ve 1000'den fazla isim önerisiyle yola hazır başlayın.